Haftar türkmeyilli Dibeydəni niyə dəstəklədi?

381
General Khalifa Haftar speaks during a news conference at a sports club in Abyar, a small town to the east of Benghazi. May 17, 2014. The self-declared Libyan National Army led by a renegade general told civilians on Saturday to leave parts of Benghazi before it launched a fresh attack on Islamist militants, a day after dozens were killed in the worst clashes in the city for months. Families could be seen packing up and driving away from western districts of the port city where Islamist militants and LNA forces led by retired General Haftar fought for hours on Friday, killing at least 43 people. REUTERS/Esam Omran Al-Fetori (LIBYA - Tags: CIVIL UNREST MILITARY POLITICS)

Liviyanın keçmiş Baş naziri Fayez Sərracın hakimiyyətdən getməsi gözlənilirdi. Özü də bir neçə dəfə istefa verəcəyini qeyd etmişdi. Məsələ ondadır ki, Liviyadakı müharibə faktiki olaraq vətəndaş müharibəsı konteksindən çıxaraq Sərrac ilə Haftarın hakimiyyət müharibəsinə dönmüşdü. Bu isə öz növbəsində həm region ölkələrini, həm də böyük gücləri narahat edirdi.

Bu sözləri Axar.az-a politoloq Turab Rzayev Əbdülhəmid Dibeydənin Liviyanın yeni Baş naziri seçilməsini şərh edərkən deyib.

Politoloqun sözlərinə görə, müvəqqəti hökumətin qurulmasına dair səsvermə BMT Baş katibinin Liviya üzrə xüsusi nümayəndəsi Stefani Uilyams vasitəsilə həyata keçirilib:

“Əbdülhəmid Dibeydənin Liviyanın yeni Baş nazir seçilməsi ani və gözlənilməz oldu. Bunu Haftarın sözçüsü Əhməd əl-Mismari də ötən gün verdiyi açıqlamada bir daha təsdiqlədi. Görünür, Dibeydənin Baş nazir seçilməsi Haftarın da ürəyincədir. Çünki Liviyada qiyamçı Xəlifə Haftar yeni qurulan hökumətə uğurlar arzulayıb. O ki qaldı seçkilərin bu tezlikdə seçilməsinə, deyə bilərəm ki, Liviyadakı vətəndaş müharibəsi uzun müddətdir davam edir və ölkədə marağı olan ABŞ, İngiltərə, Fransa, İtaliya, Türkiyə kimi ölkələr məsələdən narahatdır. Bu ölkədə maraqları olan bütün qüvvələr müharibənin qısa müddətdə bitməsini və Liviyada sabitliyin bərpasını istəyirdi.

İndiki halda Əbdülhəmid Dibeydə haqda bir şey demək çətindir. Onun atacağı addımlar, Liviyanı nələr gözlədiyini yaxın günlərdə biləcəyik. Lakin istər Haftarın onu tərifləməsi, istərsə də digər ölkələrin pozitiv açıqlamaları Liviyada vətəndaş müharibəsinin bitə biləcəyindən xəbər verir”.

Politoloq qeyd edib ki, Dibeydə ilk açıqlamasında Türkiyə meyilli olduğunu göstərsə də, Həftər tərəfi məsələyə mənfi reaksiya vermədi:

“Dibeydə ilk açıqlamasında “Türkiyə sadəcə, Liviyada deyil, dünyada özünü göstərmiş bir ölkədir. Müharibə zamanı liviyalıların sərbəst gedə bildiyi, Tripolidəki səfirliyini açıq saxlayan yeganə ölkə Türkiyə idi. Türkiyə və Liviya xalqı arasında iqtisadi birlik olacağına inanıram”, – dedi.

Mahiyyət etibarilə bu, onun türkiyəmeyilli olduğuna dəlalət edir. Lakin Haftar tərəfi Dibeydənin bu açıqlamasına mənfi bir reaksiya vermədi. Bunun bir neçə səbəbi ola bilər.

Birincisi, Haftar Dibeydəni Sərracdan daha zəif oyunçu kimi görür. Buna görə də ondan və onun dediklərindən çəkinmir.

İkincisi, Sərracla aparılan mübarizə Haftarın da qüvvələrinin və gücünün azalmasına gətirib çıxarıb. Yəni Haftar Dibeydəni hədələyərək Türkiyənin tam dəstəyini ona qazandırmaq istəmir.

Üçüncüsü, Haftarın ağaları ondan Dibeydəyə biət etməsini istəyib və beləcə o, əlindəki ərazilərlə kifayətlənərək koalision hökumətin tərkibində yer alaraq federativ bir quruluşa getməyə hazırlaşır. Bunun üçün də Dibeydə ilə xoş münasibətlər qurmaq istəyir”.